datura-bitkisi

Datura Bitkisi Nedir, Özellikleri, Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Datura; ilgi çekici çiçeklerinin yanında insanlarda halüsinasyonlara yol açan, öldürücü özelliği bulunan, aynı zamanda faydalı bir bitkidir.

Datura; tatula, boru otu, boru çiçeği, sihirbazotu, abızambak, cin otu, kokar otu, bostan karanfili, cehennem çanları, şeytan elması, domuz pıtırı, can çiçeği, büyüotu, sehharotu, kahkaha çiçeği, yeleşik, trompet çiçeği gibi adları ile bilinen bir bitki türüdür.

Yüzyıllardır bazı kültürlerde zehir olarak kullanılmıştır. Zehirli ve narkotik, yani uyuşturucu özelliği olan bir bitki türüdür, ölümlere yol açabilir. Uyuşturucu nitelikleri ve hallüsinojenik etkileri sebebiyle insanları çok tehlikeli hale getirebilir. Günümüzde Türkiye’deki birçok bahçede bu bitkiye rastlamak mümkün. İlaçların dışında parfüm gibi kozmetik ürünlerde de kullanılabilmektedir. Zambağa benzeyen çok gösterişli çiçekleri vardır. Tohumları, yaprakları, çiçekleri ve meyveleri çeşitli tedavilerde kullanılabilmektedir.

Büyücülerin bitkisi” olarak bilinen daturaya bu adın verilmesi tesadüf değil. Gerçekten de büyü etkisi olan, insanları halüsinasyonlara sokan, olmadığı kadar güçlü gösteren, çılgınlıklar yaptırabilen hatta kimyasal silah olarak kullanılabilen bir bitkiden bahsediyoruz. Bu etkileri gösteren türlerini bilinçsiz olarak kullandığınıda tehlikedesiniz demektir. Çünkü datura içeren bazı ilaçların aşırı derecede alınması durumunda “öldürülünceye kadar öldürmek” gibi bir ruh haletine soktuğu söylenir. Böyle bir insanla eminim karşılaşmak istemezsiniz. Bu size ürkütücü gelebilir, ancak daturanın aynı zamanda birçok faydası bulunuyor.

Datura Türlerinin Özellikleri

Datura bitkisi; vespertine cinsi, zehirli 9 türü bulunan patlıcangiller (Solanaceae) çiçekli bitkiler ailesinden bir bitki türüdür. “Datura stramonium”, “datura metel”, “datura arborea”, “datura inoxia” gibi 9 farklı alt türü vardır. Türkiye’de “datura stramonium” ve “datura metel” türleri yetişir. Bütün tropikal bölgeler ana yurdu olarak bilinir; ancak genel olarak bir Güney Amerika bitkisidir. Sıcak iklimleri sever. Çok sulu toprağı sevmez. Geçirgen topraklarda daha çabuk büyür. Yer veya duvar örtücü özelliktedir. Bazı bölgelerde süs bitkisi olarak yetişir.

Boyu 30 santimetre ile 1 metre arasında olabilir. Doğal olarak yetişir ve bahçelerde ve çeşitli peyzaj uygulamalarında süs bitkisi olarak kullanılabilir. Dik gövdeli, saplı, büyük ve oval yapraklı, az girintili, 1 yıllık otsu bitkidir. Çoğunlukla beyaz, nispeten pembe ve mor çiçekler açar. Çiçekleri sarı, lavanta ve kırmızı da olabilirler. Çiçekleri genellikle gece açar, kokuludur, uzunlamasına trompet, 10 santimetre genişliğinde, 25 santimetre uzunluğundadır. Meyvesi çok tohumludur. Dikenli bir kapsül şeklindedir. 7-14 dallı, kahverengi veya siyah tohumları olan, 3-4 santimetrelik meyveleri bulunan, boru şeklinde çiçekleri bulunan bitkidir. Dikine uzayan sürgünleri vardır.

Yol kenarları, deniz çevreleri, parklar, tarlalar ve boş arazilerde doğal olarak yetişebilen yabani bir bitkidir. Mayıs ve eylül aylarında çiçek açar. Çiçeklerinin iyi gelişmiş olanları sapsız toplanır. Tam güneşli, verimli topraklarda çok iyi yetişir. Bahçelerde yetiştirildiğinde düzenli sulama gerektirir. Yeterli su ve nem almazlarsa büzüşürler. Kış boyu kendi doğal ikliminde ayakta durabilirler.

Daturanın Faydaları Nelerdir?

Daturanın yapraklarının çayı, direkt kaynatılarak veya ada çayı gibi bazı bitkisel çaylarla birlikte kullanılabilir. Ayrıca tohumları ve çiçekleri de çeşitli tedaviler için kullanılabiliyor. Tohumlarından yağ veya tentür (alkolle elde edilen bir sıvı) elde edilebilir. Merhem olarak çeşitli ağrılar için etkilidir. Başlıca alkaloidi, atropindir. Özellikle santral sinir sistemi üzerinde etkilidir.

Halk arasında astım, bronşit, egzama ve hemoroid gibi hastalıkların tedavisinde bitkisel ilaç olarak kullanılmaktadır. Tıpta çeşitli ilaçların içeriğinde datura türlerinde bulunan etkin maddeler kullanılabilmektedir. Alternatif tıpta sadece yaprakları kullanılır. Hallüsinojenik bir uyuşturucu madde olarak da kullanılabilmektedir. Tıpta kramp çözücü, eklem ağrılarını giderici olarak etkili maddeler içerir. Terlemeye karşı etkilidir. Mide ve tükürük salgılarını azaltır. Vücudu rahatlatır ve bağırsak gazlarını giderir. Solunum enfeksiyonlarına karşı da tavsiye edilir. Daturanın, tedavisinde etkili olduğu bazı rahatsızlıklar şunlardır; hemoroid, siyatik, yanıklar, ülser sancıları, idrar tutamama…

Bu arada, yeri gelmişken hatırlatalım: Daturanın zayıflattığı iddiaları ise tam bir şehir efsanesi… Zayıflama ümidiyle datura kullanıp sağlığınızı tehlikeye atmayın!

Daturanın Zararları

Datura, zehirli ve tehlikeli bir bitki türüdür. Yaprakları, tohumları, çiçekleri veya ilaçları doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Hallüsinojenik ve öforik etkilere sahiptir. Datura, kullananlarda trans durumunda gerçekliğe geçiş aracı olabiliyor, duyguları patlama şiddetinde tezahür edebiliyor. Kullanan insanların gözbebeklerinin büyüdüğü, yeşilimtrak salya çıkardıkları ve kaslarının çok güçlendiği belirlenmiştir. Datura kullananların görüş alanındaki her şeyi yok etme içgüdüsü ile “öldürülünceye kadar öldürme” amacını taşıdıkları görülmüştür.

Özellikle datura stramonium türü, en tehlikeli ve zehirli türüdür. Belladonna alkoidler ailesindedir. Yapısı, antikolinerjik zehirlenmeye neden olan atropin, hiyosiyamin ve skopolamin içerir. İlaçlarında doz aşımı, bilinç kaybı ve bazı durumlarda ölümlere yol açabilir. Ayrıca baş dönmesi, bayılma, çarpıntı, sayıklama, kızıl hastalığı gibi rahatsızlıklar da diğer doz aşımı yan etkileridir. Daturanın aşırı kullanımı sonucu gözbebekleri aşırı derecede büyür, şiddetli susuzluk ortaya çıkabilir, gırtlak kuruması sonucu yutma zorluğu yaşanabilir, uykusuzluğa yol açabilir. Datura zehirlenmelerinin belirtileri sürekli terleme ve uyku halidir. Devamında duyu, görme ve konuşma kaybı yaşanır. Son aşaması, genel bir felç ve ölümdür.

Bunları Biliyor Musunuz?

  • Datura türleri, genellikle Brugmansia bitki türleri ile karıştırılır; ancak Brugmansia, daturanın aksine odunsu gövdeli ve sarkık çiçeklidir.
  • Uyuşturucu nitelikleri sebebiyle sigara olarak veya çeşitli yöntemlerle datura kullanan birçok insan zehirlenerek hayatını kaybetmiştir.
  • Datura bitkisi, çok etkili ve aşırı uyarıcı “sinirsel silah” olarak nitelendirilir. Öyle ki kullanan insanlara, çok acı çekse, hatta öleceğini bilse bile engel tanımadan hedefe ulaşma içgüdüsü verdiği iddia edilir.
  • Daturanın içindeki siyah tohumu çok zehirlidir. Çocuklarda 5 gram, yetişkinlerde 10 ve üzeri gramlarda bu tohumdan alınırsa öldürebilir.
  • Datura, patateslere musallat olan bir böcek türünü yumurtlama döneminde üzerine çekerek böceğin kendi üzerine yumurtlamasını sağlıyor. Yumurtalardan çıkan larvalar datura yapraklarını yediklerinde zehirlenip ölüyor.
  • Yeryüzündeki en güçlü hallüsinojenik bitkinin datura olduğu iddia edilir.
  • 18. yüzyılda Haitili rahiplerin statülerini artırmak için büyü olarak bazı bitkileri kullanılarak inanların kendilerine itaat etmelerini sağlarlarmış. “Zombi büyüsü” adı verilen bu yöntemde kullanılan bitkiler arasında datura da varmış. Bu sebeple “şeytan elması” adı verildiği söylenir.
  • Karayipler’de datura, “sihirbaz otu” ve “zombi salatası” olarak bilinirmiş. Köleleri ve suçluları “zombileştirmek” için kullanılırmış. Hatta bir suçlunun datura tozu verilerek hava borusu takılı bir tabutla mezara konulduğu, 3 gün sonra çıkarıldığında tekrar datura tozu verildiği ve hayatının geri kalanını zombi olarak sürdürdüğü rivayet edilir.
  • Bazı ülkelerde askeri amaçlarla üretilen kimyasal silahlarda datura kullanılmış. Datura içeren kimyasal silahlar askerlerin üzerinde denenmiş ve kullanan askerlerin çok kötü insanlar haline geldiği, tarifsiz çılgınlıklar yapabildikleri tespit edilmiş.
  • Datura 1978 yılında Güney Amerika’daki Guyana halkının bir tapınakta toplu olarak intihar etmesi ile gündeme gelmiştir. 1987 yılında imzalanan Köln Anlaşması ile daturanın yeryüzünden tamamen silinmesi karara bağlanmıştır.
  • Günümüzde daturanın çeşitli formları ve ilaçlarının satışı internet üzerinden yapılabilmektedir.
  • Datura stramonium, Türkiye’nin doğal florasında yaygın olarak bulunan yabani bir bitki türüdür.
  • Trakya, Marmara, Ege, Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde iki türüne rastlanır.
Bu yazıyla ilgili henüz yorum yapılmamış.

Bir Cevap Yazın