kuvars-tasi

Kuvars Taşı (Özellikleri, Çeşitleri ve Faydaları)

Kuvars, doğada çok sık rastlanan kristal grubu mineraldir. Kuvars, genel olarak tek bir taş değil genel bir kristal taş ailesini tanımlayan sözcüktür. Kristal yapısı ve renklerine göre çok sayıda çeşidi bulunan kuvars taşlarını geçmişte sihir ve büyü ile uğraşan kişiler kullanmış. Günümüzde de sanayiden alternatif tıpa kadar çok fazla kullanım alanı var. Değerli taşlar arasında bulunan kuvars çeşitleri, takılar ve süs eşyalarının da aranan taşları arasında yer alır. Kuvars taşları, fiziksel ve kimyasal özellikleri sebebiyle insanların ruhsal sağlığına en faydalı ve enerji verici taşlardır. “Şifa dağıtan taşlar” arasında kuvars minerali oluşumları olan taşlar önemli bir yer tutar. Meditasyon uygulamalarında da kullanılan bir taştır.

Tarihçesi

Kuvars taşları, geçmişten bu yana metafiziki anlamda gücün ve kuvvetin bir simgesi olarak kabul edilmiş. Eski çağlarda kuvars taşlarını taşıyan insanların kâinatın gücünü temsil ettiğine inanılırmış. Yağmur duaları yapanlar yanlarında kuvarslar bulundururmuş.

MÖ 300-325 yılları arasında doğa ve botanik ile ilgili çalışmalara imza atan Eski Yunan filozofu Theophrastus’un kayıtlarında “kristallos” olarak geçen sözcük, bilinen en eski kuvars terimidir. “Mineralojinin Babası” olarak bilinin ünlü Alman mineralog Georgius Agricola, kristal yapılı mineral veya taşları tanımlarken “kuvartz” sözcüğünü ilk kez kullanan kişidir. Bu terim Türkçeye “kuvars” olarak geçmiştir. Kuvarsın kristal yapısı ve simetri özellikleri 1925 yılında İngiliz fizikçi William Henry Bragg tarafından deşifre edilmiştir.

Kimyasal Özellikleri

Kuvars, kimyasal sembolü “SiO2” (silisyum dioksit) olan mineraldir. Ergime sıcaklığı 1785 derece olan kuvars, erimez. Sadece hidroflorik asitle çözünür. Sertlik değeri 7’dir. Piezoelektrik ve piroelektrik özellikleri vardır. Yani basınç uygulandığında elektriksel gerilim üretir (piezoelektrik), ısıtıldığında ve soğutulduğunda üzerinde elektrik akımı oluşur (piroelektrik). Bozunmaya en dayanıklı mineraldir.

Hekzagonal (dört eksenli, basit) sistemde kristalleşir. Genellikle renksizdir; ancak çok farklı renklerde de bulunabilir. Renkli oluşumlar hidrokarbon ve rutil gibi mineraller arasında oluşur. Doğada sık rastlanır, yeryüzünün yaklaşık yüzde 10-12’sini kaplar. Kristal veya amorf (biçimsiz) halde bulunabilir. En çok magmatik kayaçlarda bulunur. Magmatik kayaçlardaki kuvars mineralleri her ne kadar maden olmasa da fay ve çatlaklarda damarlar halinde kristal ve amorf şekillerinde teşekkül eder ve ekonomik anlamda değerlidir. Kuvars oluşumlarıyla beraber alkali feldspat ve plajioklas mineralleri de bulunur. Kumlarda bol miktarda kuvars vardır.

Saf kuvars yüzde 46,5 silisyum, yüzde 53,3 oksijen içerir. Bu tür kuvarslar optik ve elektronik sektörünün hammaddesidir. Doğal kuvars, katı eriyik halinde bazı elementler içerir. Bu elementler lityum, sodyum, alüminyum, titanyum ve magnezyumdur. İçeriğindeki bu tür elementlerin oranına göre saydam, yarı saydam ve renkli kuvars çeşitleri oluşur.

Kuvars Çeşitleri

Kuvars, “iri kristalli” ve “kriptokristalen” olarak iki gruba ayrılır. Bu gruplar kendi içinde çeşitlere ayrılır.

İri kristalli kuvars çeşitleri: Süt kuvars (beyaz), ametist (mor), mavi kuvars, pembe kuvars.

Kriptokristalen (mikro kristalli) kuvars çeşitleri: Kalsedon (kalseduan), agat, oniks, akik, çökmetaşı, sard tripoli, karnelian, krizopras, heliotrop, plazmapras, jasp, flint, çört, novakulit.

Renkli kuvarsların kendi aralarındaki çeşitleri de şunlardır: Sarı kuvars (sitrin), portakal rengi kuvars (medeira sitrini), saydam kuvars (dağ kristali veya necef taşı), kahverengi kuvars (dumanlı), koyu kahverengi veya siyah kuvars (morion), menekşe kuvars (mor necef veya ametist), kan rengi kuvars (yemani), yeşil kuvars (kloritli), pembe kuvars (hematoyit), kırmızı yıldız taşı (aventurin), rutil iğneli kuvars (Venüs saçı), amyant lifli kuvars (kedigözü), kaplan gözü kuvars, şahin gözü kuvars…

Çakmak taşı da, içeriğinde kuvars bulunan bir taştır. Çok küçük kuvars kristalleri bulunan kalseduandan oluşan sert bir taştır.

Nerelerde Kullanılır?

Kuvars, kristalize özelliği sebebiyle optik ve cam sektörlerinde; sertliği sebebiyle de zımpara gibi aşındırıcı malzemelerde kullanılan önemli bir mineraldir. Ani sıcaklık değişimlerine karşı direnci sebebiyle böyle bir özellik kazandırılmak istenen ürünlerde aranan bir hammaddedir. Porselenlerde iskelet yapıcı hammadde olarak kullanılır.

Düzgün yapılı ve temiz kuvarslar; optiklerde, elektronik eşyalarda, frekans kontrol osilatörlerinde, frekans filtrelerinde ve süs taşı olarak kullanılır. Dizel araçların motorlarındaki yakıt sistemlerinde kullanılan kuvars, yakıt tasarrufu sağlar.

Süt kuvars; cam, seramik, boya, deterjan, metalürji sanayisi, aşındırıcı malzemelerde (zımpara) ve dolgu malzemelerinde yaygın olarak kullanılır. Piezoelektrik özelliği sayesinde saatlerde tercih edilen bir mineraldir. Radyo alıcı ve vericilerinde, ultra ses aygıtlarında kuvarsın elektriksel özelliklerinden faydalanılır.

Kuvars minerali ve taşlarının kullanıldığı ürünlerden bazıları şunlardır: Televizyon, radyo, saat, takı ve mücevherler, tespihler, mikrofon, manometre, termometre, galvanometre, bazı ölçü aletleri, bileyiciler, porselen ve seramikler, cilalama aletleri, kimya ve elektrik aletleri, sabun ve deterjanlar, akupunktur iğneleri…

Kuvars Taşlarının Bazı Faydaları

Kuvars taşları, insan sağlığı için faydalı taşlar arasında başı çekiyor. Elektriksel özelliği sebebiyle insandaki enerji noktalarında temas ederek zihinsel ve ruhsal dengeyi sağlayan özellikleri bulunuyor. Kuvars taşlarının fiziksel ve psikolojik birçok faydası tespit edilmiştir.

İnsan sağlığı için bazı faydaları şunlardır:

  • Beyin fonksiyonlarını uyararak, duygusal dengeyi sağlar.
  • Pozitif enerjiyi depolar ve kuvvetlendirerek ortama yayar.
  • Zihinsel formları düzenler.
  • Bedeni zinde tutar, güç ve canlılık verir.
  • Öfke, korku, suçluluk ve kıskançlık gibi olumsuz durumlardan korur.
  • Sevgi ve şefkat duygularını besler, geliştirir.
  • Göz hastalıklarına karşı olumlu etkileri vardır.
  • Panik atak, stres, güvensizlik gibi durumlarda olumlu etkileri vardır.

Kuvarsla İlgili İlginç Bilgiler

  • Eritilmiş kuvarstan, ısıtılınca genleşme oranı çok düşük cam üretilir.
  • Çakmaklarda kullanılan çakmaktaşı bir kuvarstır. Yarım milimetrelik çakmaktaşı bin 500 kez kıvılcım verebilir. Sertliği sebebiyle Taş Devri’nde çakmaktaşından kesici aletler yapılırmış.
  • Bazı kuvars çeşitlerinin içinde donmuş su damlaları bulunur.
  • Bazı kuvars taşları (örneğin ametist), bulunduğu ortamdaki negatif enerjiyi üzerinde toplayarak çevreye pozitif enerji yayan özelliktedir.
  • Kuvars taşları bulunduğu ortamdaki negatif enerjiyi ve elektronik cihazların yaydığı radyasyonu yok eder.
  • Kuvars mineralleri enerjiyi toplama, depolama, boşalma ve düzenleme özelliğine sahiptir.
  • Kuvars taşları, insandaki bütün enerji alanları (çakra) ile uyumludur.
  • Bazı kuvarslar o kadar saydamdır ki “doğal cam” olarak bilinir.
  • Oldukça sert olan kuvars, camı çizebilir.

Hangi Ülkelerde Rezervi Bulunur?

Kuvars rezervlerinin en bol bulunduğu ülke Brezilya’dır. Doğal ve ultra saf kuvars rezervleri; Brezilya, Çin, Hindistan, ABD, Angola, Namibya ve Madagaskar’da bulunmaktadır. Bu ülkelerdeki rezervler primer ve sekonder olarak tanımlanan devamı olmayan oluşumlardır. Kuvarsın en çok üretildiği ülkeler ise, Japonya, Çin ve Rusya’dır. Amorf veya kriptokristalin kuvars oluşumlarının bulunduğu ülkeler ise; Arjantin, Avusturya, Belçika, Macaristan, Lüksemburg, Güney Afrika, Norveç ve İspanya’dadır. Kuvars çeşitlerinden ametist taşının en büyükleri ve en kalitelileri Brezilya’da bulunmaktadır.

Türkiye’deki genellikle fay çatlaklarında ve zonlarında, filonlarda ve cevher yataklarında gong minerali olarak kuvars rezervleri mevcuttur. Türkiye’deki toplam kuvars minerali rezervinin 6,3 milyar ton civarında olduğu tahmin edilmektedir. Kuvars kumu rezervi ise 65 milyon ton civarındadır.

Kuvars minerali yatakları bulunan iller: Antalya (Gazipaşa, Kalekaldıran, Melen), Zonguldak (Alaplı, Şapçaköy), Kastamonu (Daday), İstanbul (Beykoz), Adana (Feke, Saimbeyli, Horzum), Yozgat (Çomakdağı), Denizli (Şirinköy).

Kuvars kumu rezervi bulunan iller: İstanbul (Çatalca, İhsaniye, Yalıköy), Tekirdağ (Saray, Safaalan), Sinop (Sarıkum).

Bu yazıyla ilgili henüz yorum yapılmamış.

Bir Cevap Yazın